Harrelaers

de Harrelaers in Google Streetview, april 2009

Een mooie straat in het groene Heiloo. Maar waar komt die vreemde naam vandaan? En is die ‘ae’ bedoeld om duur te doen?

Heiloo, Legger van landerijen, opgemaakt voor de verponding, 1796

Harrelaers wordt verklaard in het onvolprezen boekje van Piet Oostendorp over de straatnamen van Heiloo:

‘Genoemd naar een weiland genaamd De Harrelaers Ackers.’

 

Daar heb ik de volgende verklaring voor gevonden:

Bij bestudering van de kaart van Zoutman bleek er ook een Harlars Rietbos te bestaan in de Egmondermeer, een strook land tussen de huidige Hoeverweg en de ringsloot van de Bergermeer. Eigendom van een lid van de familie Harlaar / Herlaar. Vermoedelijk zijn genoemde akkers ook van iemand uit deze familie geweest en is de naam een verwijzing naar de naam van de oorspronkelijke eigenaar, wat heel gebruikelijk was.
Zoekend in de verpondingslegger van Heiloo uit 1796 kwam ik bovenstaande vermelding tegen. De landerijen staan daar per eigenaar opgesomd, maar in het lijstje worden ook de Hooge laan en de Warmoezierslaan genoemd, dus misschien is het in die buurt.

De Harrelaers waren bekend in deze streek, het was een familie met aanzien.

loef

Familiewapen Herlaer

In de regestenlijst (september 1627) van de Stad Alkmaar staat vermeld: Adriaen Cornelisz., schout te Oudtdorp, en Poulis Cornelisz. en Adriaen Gerritsz., schepenen, verklaren dat Loef van Harrelaer, man van Guerte Adriaens, en Huybert Roelants, kindskinderen van Jan Jansz. Blou, in leven poorter van Alcmaer, voor 2/3 part, en Claes Claesz. Proy, schoenmaker te Alcmaer, voogd van de kinderen van Pieter Jansz. Schuer, kindskinderen van wijlen Guerte Pietersdr., voor 1/3 part, verkocht hebben aan de stad Alcmaer, 6 snees 5 roeden 3 voeten land in de ban van Oudtdorp, afgegraven t.b.v. de nieuwe vaart, gelegen ter plaatse waar nu het nieuwe verlaat ligt, belend ten westen het nieuwe stadshuys met de Wiele, ten oosten de verkopers. Met zegel. Inv. nr. 2270. De zelfde Loef wordt vaker vermeld en was kennelijk een vermogend burger.

De kunst is het nu om uit te zoeken waar die Acker lag en van welke Harlaer/Herlaer/Harrelaer ze ooit waren…
De Herlaers stamden af van de graven van Holland. Meerdere generaties woonden in Egmond aan den Hoef, van 1422 tot 1653. Ze bewoonden tot 1566 het kasteel, dat ze naar verluidt zelf sloopten. Ze waren tevens eigenaar van herberg “het Rode Hert”. Deze geschiedenis is beschreven door Jan van Herlaar. Mogelijk was Adriaen de laatste Herlaer die eigenaar was van de Acker.